Find in Library
Search millions of books, articles, and more
Indexed Open Access Databases
Kalibre edilmiş ve doğrulanmış 1D ve 1D/2D model kullanılarak Cedar Nehri taşkın yayılım alanlarının tespiti
oleh: Osman Sönmez, Emrah Doğan
| Format: | Article |
|---|---|
| Diterbitkan: | Sakarya University 2016-08-01 |
Deskripsi
2008 yılında Iowa eyaletinin büyük bir bölümünde meydana gelen taşkın birçok konut ve işyerinin hasar görmesine ve birçok can kaybına yol açmıştır. Meydana gelen toplam hasar $10 milyar olarak tahmin edilmektedir. Taşkından etkilen şehirlerden biriside Cedar Nehri’nın tam ortasından aktığı Waverly dir. Waverly için, yüksek çözünürlüklü 1 boyutlu ve 2 boyutlu modelin birlikte çalıştırılması ile elde edilmiş hidrodinamik model geliştirilmiştir. Modelin geliştirilmesi amacıyla kanal geometrisi, batimetrik arazi çalışması ile topoğrafi datası Lidar (Light Detection and Ranging) yüzey topoğrafisi temini çalışmaları ile oluşturulmuştur. Pürüzlülük katsayıları ise “National Land Cover Dataset” arazi kullanım haritaları ve hava fotoğraflarından yararlanılarak tahmin edilmiştir. Hidrodinamik taşkın modeli, 2008 yılı taşkını ile kalibre edilmiştir. Nehir yatağının kalibrasyon ve doğrulaması taşkın sonrasında ölçülen maksimum su seviyeleri kullanılarak yapılmıştır. Taşkın yatağındaki yayılımın kalibrasyonu ve doğrulaması ise taşkın esnasında uçaktan çekilmiş olan fotoğrafların mukayesesi ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan doğrulamalar sonucu en iyi model seçilmiş, bu model kullanılarak gelmesi muhtemel taşkınların yayılım alanları hesaplanmıştır. Elde edilen taşkın yayılım haritaları ile Waverly şehir plancılarının ve sakinlerinin potansiyel taşkın riskini bilerek buna göre kararlar almaları konusunda yardımcı olacağı düşünülmektedir.